Αφύλακτη Διάβαση: Η σφαγή στη Βιάννο τον Σεπτέμβριο του 1943
Η Εφημερίδα των Συντακτών, τιμώντας το ολοκαύτωμα στη Βιάννο, τη δεύτερη μεγαλύτερη σφαγή στην Ελλάδα, μετά τα Καλάβρυτα, παρουσιάζει ένα συγκλονιστικό ηχητικό ντοκιμαντέρ με προφορικές μαρτυρίες επιζώντων και επιζησάντων με κεντρικό αφηγητή τον Αριστομένη Συγγελάκη και πληροφορητές μέλη της οικογένειάς του και κατοίκους του χωριού.
Στον πυρήνα του ηχητικού ντοκιμαντέρ της «ΕφΣυν», βρίσκονται οι ζωντανές φωνές των ανθρώπων που έζησαν τη θηριωδία.
Οι συγκλονιστικές προφορικές μαρτυρίες μεταφέρουν την οδύνη της απώλειας, τις εικόνες των εκτελέσεων μπροστά στα μάτια παιδιών, αλλά και το θάρρος των ντόπιων που πάλεψαν να κρατήσουν τη μνήμη ζωντανή μέσα από τις στάχτες. Η Βιάννος συνδέθηκε άμεσα με την εκδίκηση των ναζιστικών δυνάμεων για την εξόντωση γερμανικού λόχου στο διάσελο της Κάτω Σύμης από την αντάρτικη ομάδα του Μανώλη Μπαντουβά. Στρατεύματα της 22ης Μεραρχίας Πεζικού, υπό τις διαταγές του στρατηγού Φρίντριχ-Βίλχελμ Μιούλερ, εκτέλεσαν πάνω από 460-500 αμάχους σε περίπου 20 χωριά της περιοχής Βιάννου και Ιεράπετρας. Πέραν των εκτελέσεων, τα ναζιστικά στρατεύματα λεηλάτησαν, βεβήλωσαν και πυρπόλησαν ολοσχερώς πολλά χωριά, όπως η Κάτω Σύμη, Αμιράς, Κεφαλοβρύσι, Χόνδρος κ.ά., καταστρέφοντας τις σοδειές και τις υποδομές της περιοχής.
Η τύχη της Βιάννου, σύμβολο μνήμης της ναζιστικής θηριωδίας, συνδέθηκε με τον Γερμανό στρατηγό Φρίντριχ-Βίλχελμ Μιούλερ, ο οποίος έδωσε τη διαταγή για τις εκτελέσεις: «Καταστρέψτε την επαρχία Βιάννου, εκτελέστε αμέσως όλους τους άνδρες πάνω από 16 ετών». Ο Μιούλερ καταδικάστηκε μετά τον πόλεμο από ελληνικό δικαστήριο και εκτελέστηκε το 1947.
Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης
© Τελική ηχητική επεξεργασία: Αντώνης Παπαβομβολάκης (Music Row Studio)
® Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ
