podlist.gr

19/10/2025 - Η απελευθέρωση της Αθήνας: ιστορία και μνήμη από το 1944 στο σήμερα

Συζητούν ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης και ο Χρήστος Τριανταφύλλου

Πώς απελευθερώνεται μια χώρα και μια πόλη από εχθρική κατοχή; Ο Χρήστος Τριανταφύλλου συζητά με τον διδάκτορα ιστορίας και συγγραφέα Μενέλαο Χαραλαμπίδη για την απελευθέρωση της Αθήνας τον Οκτώβριο του 1944 και για τη μνήμη της μέσα στον χρόνο. Η απελευθέρωση της πρωτεύουσας από τα ναζιστικά στρατεύματα ήταν μια μεταβατική στιγμή και μια λεπτή άσκηση ισορροπιών ανάμεσα στις δυνάμεις του ΕΑΜ και στον παλαιό πολιτικό κόσμο, σε μια συγκυρία κατά την οποία ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είχε ακόμη λήξει. Αν και η έναρξη του πολέμου εορταζόταν ήδη κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η λήξη του ήταν ένα διακύβευμα που επηρεάστηκε από τις μεταγενέστερες εξελίξεις, ιδίως τα Δεκεμβριανά και τον Εμφύλιο Πόλεμο. Έτσι, ο πόλεμος του 1940-1941 διαχωρίστηκε σε επίπεδο μνήμης από την υπόλοιπη εμπόλεμη περίοδο, ώστε να εορταστεί μεταπολεμικά επί δεκαετίες με τρόπο που θα δεν θα παρέπεμπε στην εαμική Αντίσταση. Σχετικά πρόσφατα, όμως, άρχισε να αναδύεται μια σειρά από εναλλακτικούς λόγους και πρακτικές για την επέτειο της απελευθέρωσης, με έντονη την παρουσία τόσο της ακαδημαϊκής έρευνας όσο και της δημόσιας ιστορίας. Σε αυτή την αφήγηση, κεντρική θέση έχει η συμμετοχικότητα και η βιωματική σχέση με το παρελθόν της δεκαετίας του 1940, τα ίχνη της οποίας εξακολουθούν να βρίσκονται παντού γύρω μας.

Περισσότερα επεισόδια

15/11/2026 - «Ο τελευταίος ήρωας. Η συγκρότηση της μνήμης του Αλέκου Παναγούλη 1968-1981»

Συζητούν ο Δημήτρις Γαρρής και η Αναστασία Χαρτοματσίδη Η Αναστασία Χαρτοματσίδη συζητά με τον Δημήτρι Γαρρή, υποψήφιο διδάκτορα του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ, για το πρόσφατο βιβλίο του «Ο τελευταίος ήρωας. Η συγκρότηση της μνήμης του Αλέκου Παναγούλη 1968-1981», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Θεμέλιο. Συζητούν για τις στιγμές που καθόρισαν τον Αλέκο Παναγούλη ήρωα στη...

8/11/2026 - Τότε που άλλαξαν όλα. Η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στα χρόνια της χούντας

Συζητούν ο Ευγένιος Ματθιόπουλος και ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης Ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης συζητά με τον ιστορικό της Τέχνης Ευγένιο Ματθιόπουλο για την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στα χρόνια της δικτατορίας, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίου του "Κανείς πριν μπει στη μάχη δεν ξέρει ποιός είναι. Η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στα δύσκολα χρόνια 1967-1975" (Ποταμός 2026). Οι δύο ιστορικοί επικεντρώνονται...

1/11/2026 - HunGreece – Πείνα και σιτοδεία στην Ελλάδα (μέσα 19ου – μέσα 20ού αι.)

Συζητούν ο Κωστής Γκοτσίνας και η Αναστασία Χαρτοματσίδη Στην πρώτη εκπομπή του δέκατου τετάρτου κύκλου της «Ιστορίας στο Κόκκινο» η Αναστασία Χαρτοματσίδη συζητά με τον Κωστή Γκοτσίνα, κύριο ερευνητή του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και επιστημονικό υπεύθυνο του ερευνητικού προγράμματος HunGreece – Πείνα και σιτοδεία στην Ελλάδα (μέσα 19ου – μέσα 20ού αι.), έργο...