podlist.gr

Γ. Καραμπελιάς: «25 μαθήματα ελληνικής ιστορίας» Μέρος 3ο, η εξάντληση της πόλης-κράτους: ο Ισοκράτης από την Αθήνα στους Μακεδόνες

Ο Πελοποννησιακός πόλεμος (431-404 π.Χ), που εν τέλει κατέστρεψε την ισχύ και των δύο πρωταγωνιστών, Σπαρτιατών και Αθηναίων, σημαδεύει την ουσιαστική εξάντληση της πολεοκρατικής φάσης της αρχαίας Ελλάδας και την αναζήτηση μιας νέας κρατικής ενότητας που να υπερβαίνει τις πόλεις-κράτη, και την οποία θα δοκιμάσουν να επιτύχουν, ο καθένας για λογαριασμό του, οι δύο μεγάλοι αντίπαλοι. Με συνέπεια να εξαντληθούν στον μεταξύ τους αγώνα και να αναδειχθεί το βασίλειο της Μακεδονίας ως η ενοποιητική δύναμη του ελληνικού έθνους.

Η φυλετική και πολεοκρατική συγκρότηση του ελληνικού έθνους, κατά τη διάρκεια της αρχαϊκής και της κλασικής περιόδου, έρχεται σε σύγκρουση με τις ανάγκες μιας ευρύτερης πολιτειακής συγκρότησης. Οι Αθηναίοι, οι Σπαρτιάτες, οι Θηβαίοι θα παλεύουν μεταξύ τους επί εκατόν πενήντα χρόνια για την πρωτοκαθεδρία και την ενοποίηση της Ελλάδας υπό την ηγεμονία τους.

Εν τέλει, αυτή θα την επιτύχει μια ελληνική δύναμη, που βρισκόταν στην περιφέρεια της κλασικής Ελλάδας, και της οποίας οι πολιτικοί θεσμοί δεν είχαν μετεξελιχθεί προς την κατεύθυνση της πόλης-κράτους, αλλά μάλλον προς τη συγκρότηση ενός εδαφικά ευρύτερου κράτους, οι Μακεδόνες. Το τίμημα γι’ αυτή τη μετάβαση ήταν βέβαια υψηλό, η αποδυνάμωση των μορφών άμεσης δημοκρατίας και αυτοδιοίκησης της παλιάς πόλης-κράτους, αλλά ταυτόχρονα ήταν ο μόνος τρόπος για να πάψουν οι Έλληνες να συγκρούονται μεταξύ τους.

Οι Μακεδόνες, επειδή ήταν ίσως οι μόνοι Έλληνες που είχαν λιγότερο αναπτυγμένη την έννοια της τοπικής πολιτειότητας, ήταν και οι καταλληλότεροι για να επιχειρήσουν τη μετάβαση προς μία ευρύτερη κρατική συγκρότηση, η οποία εμπεριείχε μεν τις παλαιότερες κρατικές οντότητες των πόλεων, αλλά με μειωμένες πλέον δικαιοδοσίες. Όμως, αυτή η συνένωση του ελληνικού έθνους υπό τους Μακεδόνες πραγματοποιήθηκε τη στιγμή –ή ίσως και με αυτό το κίνητρο– που επιχειρείται μια χωρίς προηγούμενο επέκταση της Ελλάδας προς τα Ανατολικά. Τη μάχη της Χαιρωνείας (338 π.Χ.) θα ακολουθήσει σχεδόν αμέσως η μάχη στον Γρανικό και την Ισσό.

https://www.newshub.gr
Μας τιμάτε εαν κάνετε εγγραφή
στο κανάλι μας στο Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCgI7vd72xX-ZNWb_x7zzWJg
στη σελίδα μας στο facebook: https://www.facebook.com/newshub.gr
στη σελίδα μας στο twitter: https://twitter.com/NewshubG
στη σελίδα μας στο  instagram: https://www.instagram.com/newshub.gr/
στη σελίδα μας στο Tik Tok:  https://www.tiktok.com/@newshub.gr

https://www.newshub.gr

Μας τιμάτε εαν κάνετε εγγραφή
στο κανάλι μας στο Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCgI7vd72xX-ZNWb_x7zzWJg
στη σελίδα μας στο facebook: https://www.facebook.com/newshub.gr
στη σελίδα μας στο twitter: https://twitter.com/NewshubG
στη σελίδα μας στο instagram: https://www.instagram.com/newshub.gr/
στη σελίδα μας στο Tik Tok: https://www.tiktok.com/@newshub.gr

Περισσότερα επεισόδια

Ρωμανός Γεροδήμος: «Οδηγός επιβίωσης» για το 2026 - Τι να προσέχουμε στον κόσμο τη χρονιά που έρχεται!

🎙️(02/01/2026)Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο κόσμος μας έχει μπει εδώ και καιρό σε μια φάση πολιτικού στροβιλισμού και αναμόρφωσης των σχέσεων ισχύος. Παλιές συμμαχίες δοκιμάζονται, νέες απειλές εμφανίζονται, όλα όσα ξέραμε μέχρι πρόσφατα φαίνεται να βρίσκονται πια σε αμφισβήτηση. Ως άτομα, ως κοινωνικά σύνολα και ως κράτη ακόμα αναζητούμε νέα σημεία να στηριχτούμε σε μια συγκυρία υψηλής...

Ιστορίες του Ηρακλείου - Δημήτρης Σάββας: Γιορτές και έθιμα στο Ηράκλειο του παλιού καιρού

🎙️(31/12/2025)Η εορταστική περίοδος του Δωδεκαημέρου (δηλαδή από τα Χριστούγεννα ως τα Θεοφάνεια) ήταν ανέκαθεν συνδυασμένη με πλήθος παραδόσεων και εθίμων για τον ελληνορθόδοξο κόσμο. Σε αυτό το podcast της σειράς "Ιστορίες του Ηρακλείου", κάνουμε μια αναδρομή στο παλιό εορταστικό Ηράκλειο!Ο Δημήτρης Σάββας, πρώην προϊστάμενος της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, ιστορικός ερευνητής και...

Χρήστος Χρηστίδης: 1945 - Ογδόντα χρόνια από το πέρασμα ανάμεσα σε δύο εποχές της ιστορίας!

🎙️(30/12/2025)Ογδόντα χρόνια συμπληρώθηκαν τη χρονιά που φεύγει από το 1945, ένα έτος-σταθμό στην σύγχρονη παγκόσμια ιστορία. Το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου υπήρξε ένα γεγονός που κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει, ένα τεράστιο ορόσημο με πολλαπλές επιδράσεις. Πάνω σε αυτό έρχεται να σταθεί η έκθεση "1945, Το τέλος του πολέμου" που υλοποιεί το Ίδρυμα για τον Κοινοβουλευτισμό και την...