Γιώργος Καραμπελιάς αφιέρωμα μέρος 10ο: 1715-1821 H Ελληνική Αναγέννηση - το όραμα του Καποδίστρια!
Μετά την αποτυχημένη δεύτερη πολιορκία της Βιέννης από τους Τούρκους1683), η συνθήκη του Κάρλοβιτς (1699) και η συνθήκη του Πασάροβιτς (1718) επισφραγίζουν τη σταδιακή υποχώρηση της Τουρκίας απέναντι στη Δύση αλλά και απέναντι στην Ανατολή, καθώς αρχίζουν οι πόλεμοι με τη Ρωσία και τον Μεγάλο Πέτρο.
Καθώς η Τουρκία εισέρχεται σε μια μακρά περίοδο παρακμής, εκκινά παράλληλα, η Ελληνική Αναγέννηση που θα διαρκέσει μέχρι το 1922, με δύο κομβικούς αναβαθμούς, την Επανάσταση του 1821 και την περίοδο της Μεγάλης Ιδέας, 1909-1922.
Η αναγέννηση αυτή εκδιπλώνεται σε όλα τα πεδία, στο οικονομικό, το πολιτιστικό, το εκκλησιαστικό, το παιδευτικό, το στρατιωτικό. Άλλωστε, πριν από το 1821, αρχίζουν οι πρώτες οργανωμένες επαναστατικές κινήσεις, με τα Ορλωφικά, τον Λάμπρο Κατσώνη, τον Ρήγα Βελεστινλή, τους Σουλιώτες.
Η κοινοτική συγκρότηση
Αποφασιστικής σημασίας υπήρξε η ενίσχυση της κοινοτικής οργάνωσης, καθώς τα κοινοτικά χαρακτηριστικά του αρχαίου ελληνισμού, με τις πόλεις-κράτη, που επιβίωσαν εν μέρει και στη διάρκεια του Βυζαντίου, ενισχύονται εκ νέου, προπαντός μετά τον 18ο αι.·
Με τη σειρά της, η συλλογική καταβολή των φόρων ενίσχυε τον κοινοτικό χαρακτήρα της πολιτειακής συγκρότησης ενώ, γενικότερα, και η πολυεθνική και πολυεθνοτική συγκρότηση της Αυτοκρατορίας ευνοούσε την κοινοτική οργάνωση, ιδιαίτερα στο εσωτερικό των πόλεων. Γράφει ο Ν. Πανταζόπουλος:
«Κατά την Τουρκοκρατία, το κοινοτικό σύστημα, που στην τελειότερη του μορφή λειτουργεί σε τρεις βαθμούς (κοινότητα, επαρχία, νομός), εμφανίζεται σαν ένα οργανωμένο παρακράτος, που κάτω από ξενική κατάκτηση διαμορφώνει ένα ζωντανό γραφτό ή άγραφο λαϊκό δίκαιο, πλουραλιστικού χαρακτήρα και βρίσκεται κάτω από ενιαία θρησκευτική ηγεσία, αυτή του Οικουμενικού Πατριάρχη»[1].
Το ελληνικό δίκαιο έχει ως αφετηρία του τα θρησκευτικά προνόμια που παραχωρήθηκαν στην ορθόδοξη Εκκλησία, τα οποία επέτρεψαν την επέκταση των εκκλησιαστικών δικαστηρίων, ενώ, αργότερα, δημιουργήθηκαν και κοινοτικά δικαστήρια. Στα Ζαγοροχώρια, κατά τον 18ο αι., «μηδεμίαν τῶν χριστιανῶν διαφορὰν θεωρήτω (ο Επίσκοπος) ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως του γενικοῦ προεστῶτος»
Μας τιμάτε εαν κάνετε εγγραφή
στο κανάλι μας στο Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCgI7vd72xX-ZNWb_x7zzWJg
στη σελίδα μας στο facebook: https://www.facebook.com/newshub.gr
στη σελίδα μας στο twitter: https://twitter.com/NewshubG
στη σελίδα μας στο instagram: https://www.instagram.com/newshub.gr/
στη σελίδα μας στο Tik Tok: https://www.tiktok.com/@newshub.gr
