Πώς να βοηθήσετε τα παιδιά σας να χτίσουν αυτοπεποίθηση
Στις ατομικές μου συνεδρίες πολλοί γονείς με ρωτούν: «Πώς θα κάνω το παιδί μου να πιστεύει στον εαυτό του;» Η αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να «δώσουμε» αυτοπεποίθηση όπως δίνουμε ένα αντικείμενο. Μπορούμε όμως να δημιουργήσουμε το έδαφος για να ανθίσει: μέσα σ ένα περιβάλλον ασφάλειας, αποδοχής και ενθάρρυνσης, όπου το παιδί μαθαίνει σταδιακά να πιστεύει στον εαυτό του, λέγοντας «Αξίζω. Μπορώ. Ακόμα κι αν δυσκολεύομαι». Και θα μοιραστώ κάποιους τρόπους για να το κάνετε:
Δώστε αποδοχή χωρίς όρους: Τα παιδιά δεν χρειάζονται να είναι τέλεια για να αξίζουν, αλλά να νιώθουν ότι αγαπιούνται ακριβώς όπως είναι. Όταν η αγάπη συνδέεται μόνο με την επίδοση –τους βαθμούς, τις επιτυχίες, τη «σωστή» συμπεριφορά– το παιδί αμφισβητεί την αξία του και διεκδικεί την αγάπη σαν να την «εξαγοράζει». Αντί να δίνετε το «μπράβο» μόνο στο άριστα, επιβραβεύστε την προσπάθεια Αντί να πείτε «με απογοήτευσες» πείτε «δεν μου άρεσε η συμπεριφορά σου, αλλά είμαι εδώ να μου μιλήσεις γι’ αυτό». Και το μήνυμά σας πρέπει να είναι ξεκάθαρο: μπορεί ένα αποτέλεσμα ή μια συμπεριφορά να μην ήταν η επιθυμητή, αλλά η αξία του παιδιού είναι αδιαπραγμάτευτη.
Αφήστε χώρο στα λάθη: Η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται όταν προστατεύετε τα παιδιά σας από κάθε δυσκολία. Χτίζεται όταν τους επιτρέψετε να δοκιμάζουν, να αποτυγχάνουν και να ξανασηκώνονται. Όταν παρεμβαίνετε συνεχώς, το παιδί συνηθίζει να νιώθει ότι «δεν μπορεί μόνο του» και γίνεται εξαρτημένο. Και όταν δημιουργούν κάτι, ασχοληθείτε να καταλάβετε πώς σκέφτηκαν, αντί να προσπαθήσετε να τα διορθώσετε και να το κάνετε εσείς καλύτερα. Δώστε περισσότερη ενθάρρυνση και στήριγμα και λιγότερο έλεγχο και υπεραπαίτηση. Μην πανικοβάλλεστε μπροστά στα λάθη τους, γιατί τους μεταφέρετε το δικό σας άγχος, και πάνω απ’ όλα δείξτε τους πως τα λάθη και οι αποτυχίες είναι μέρος της μάθησης και της εξέλιξης και όχι απόδειξη ανεπάρκειας.
Ασχοληθείτε με τα συναισθήματά τους, όχι μόνο με τα αποτελέσματα των δράσεών τους: Για να χτίσει αυτοπεποίθηση ένα παιδί χρειάζεται να μάθει να αναγνωρίζει και να αντέχει τα συναισθήματά του. Όχι να τα κρύβει. Όταν ακούμε ένα παιδί να λέει «δεν τα κατάφερα», πίσω από αυτό συνήθως κρύβεται ντροπή, απογοήτευση ή φόβος. Αντί να βιαστείτε να παρηγορήσετε το παιδί ή να βρείτε εσείς μια λύση, αναγνωρίστε πρώτα το συναίσθημά του: Πείτε του «Καταλαβαίνω πόσο απογοητεύτηκες». Και μόνο αυτή η απλή φράση θα το κάνει να νιώσει αποδοχή, να χτίζει εσωτερική ασφάλεια και να νιώσει ότι δεν είναι μόνο του μέσα στα δύσκολα.
Γίνετε εσείς το παράδειγμα: Τα παιδιά δεν ακούν τόσο τι λέμε. Παρατηρούν πως αντιδράτε εσείς, πώς αντιμετωπίζετε εσείς μια αποτυχία ή μια δυσκολία. Αν εσείς οι ίδιοι υποτιμάτε τον εαυτό σας, αν φοβάστε τα λάθη και το δείχνετε, κι αν δεν συγχωρείτε ποτέ τον εαυτό σας, το παιδί θα μάθει το ίδιο. Γι’ αυτό μιλήστε ανοικτά, παραδεχτείτε το λάθος σας και προσπαθήστε ξανά! Κι αυτός είναι από τους καλύτερους τρόπους να εμπνεύσετε αυτοπεποίθηση στα παιδιά σας, η καλύτερη κληρονομιά που μπορείτε να του αφήσετε.
