podlist.gr

Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Πόλεμος

Στην Αθήνα, η μετάβαση από τη μοναρχία στην ολιγαρχία και από την ολιγαρχία στη δημοκρατία καθρεφτίζεται στην ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, που είναι ενιαία για τον στρατό και το ναυτικό. Από τον βασιλέα περνάμε τον 7ο αιώνα στον πολέμαρχο και από τον πολέμαρχο στους δέκα στρατηγούς, που θεσπίζει ο Κλεισθένης από το 501. Αντίθετα με όλα τα άλλα αξιώματα, οι στρατηγοί δεν κληρώνονται, αλλά εκλέγονται, και μάλιστα χωρίς όριο επανεκλογής.

Περισσότερα επεισόδια

Το πρόβλημα της ηγεσίας

Παρά την επαγρύπνηση για επίδοξους τυράννους και την προσήλωσή τους στην πολιτική ισότητα, οι Αθηναίοι χρειάζονταν καθοδήγηση από εκλεγμένους στρατηγούς στον πόλεμο και από ρήτορες στη συζήτηση και λήψη των αποφάσεων. Δεν προσφερόταν για τους ρόλους αυτούς η δοκιμασμένη δημοκρατική συνταγή της κλήρωσης. Οι δύο ρόλοι διαχωρίστηκαν τον 4ο αιώνα, αλλά τον 5ο αιώνα είχαν συνήθως συνδυαστεί, με...

Ο Σωκράτης βουλευτής και πρύτανης

Η κλήρωση των βουλευτών γινόταν μόνο μεταξύ των ενδιαφερομένων και ασφαλώς δεν ταίριαζε στον Σωκράτη. Βρέθηκε όμως βουλευτής το 406, εξαιτίας της κρίσης λειψανδρίας τότε. Για την επάνδρωση 110 τριήρεων επιστρατεύτηκαν σχεδόν όλοι οι πολίτες που ήσαν σε στρατεύσιμη ηλικία, υποχρεώνοντας τους άλλους, όπως ο Σωκράτης, να τους αναπληρώσουν, ιδίως στη Βουλή. Ως πρύτανης ήταν ο μόνος που είχε το...

Γιατί μόνο 6.000 η απαρτία;

Οι Αθηναίοι θεωρούσαν αρκετή τη συμμετοχή στην Εκκλησία του Δήμου 6.000 πολιτών, που όρισαν και ως νόμιμη απαρτία. Γιατί θεώρησαν ότι αυτός ειδικά ο αριθμός συμβόλιζε το σύνολό τους; Δεν γνωρίζουμε. Η απαρτία χρειαζόταν για μερικές μόνο αποφάσεις, όπως η πολιτογράφηση και ο οστρακισμός. Η αθηναϊκή εμπειρία φωτίζει γενικά το πρόβλημα της απαρτίας στην άμεση δημοκρατία. Τι είναι τελικά...