Γιώργος Καραμπελιάς, «25 μαθήματα ελληνικής ιστορίας» Μέρος 24ο: 1989-2019 Ο παρασιτικός εκσυγχρονισμός και η κατάρρευσή του
🎙️(29/03/2026)
Την περίοδο 1989/1993, το μεταπολιτευτικό σύστημα έμοιαζε έτοιμο να καταρρεύσει αποκαλύπτοντας τις εγγενείς αδυναμίες ενός μοντέλου το οποίο είχε περάσει, με αστρονομική ταχύτητα, από το «αποταμιευτικό» πρότυπο της δεκαετίας του 1960/1970 στο καταναλωτικό των αρχών της δεκαετίας του 1990, και από το συλλογικό σύστημα αξιών της δεκαετίας του 1960 στο ατομικιστικό, διεφθαρμένο και ηδονοθηρικό του 1992.
Η κρίση στο πολιτικό πεδίο ανεδείχθη με το σκάνδαλο Κοσκωτά που απείλησε την ηγεμονία του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα Παπανδρέου με τις συγκυβερνήσεις του 1989 και την κυβέρνηση Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (Απρίλιος 1990-Οκτώβριος 1993), θέτοντας επί τάπητος το ίδιο το κρατικιστικό μοντέλο της μεταπολίτευσης που είχε οδηγηθεί σε αδιέξοδο. Το 1989, το δημοσιονομικό έλλειμμα είχε φθάσει το 14%, ανάλογο με εκείνο του 2009.
Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε ήδη για το ουσιαστικό τέλος της μεταπολίτευσης (1989/1993) εάν το δίπολο Νέας Δημοκρατίας-ΠΑΣΟΚ δεν συνέχιζε να κυριαρχεί μέχρι τις εκλογές του 2009. Η παρουσία των ίδιων ανθρώπων, των ίδιων συμβόλων, της ίδιας φρασεολογίας απέκρυπτε τη βαθύτατη μετάλλαξη πολιτικών επιλογών και ιδεεολογίας.
Στην ανάδυση αυτής της νέας αποϊδεολογικοποιημένης εποχής, θα συμβάλουν καθοριστικά η αποσύνθεση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου το 1989-91, η κατάρρευση της ΕΣΣΔ και η φυγή της Κίνας προς τον «σοσιαλιστικό υπερκαπιταλισμό».
Στη Δύση θα αναδυθεί ένα νέο οικονομικό μοντέλο, εκείνο της μονοπολικής «παγκοσμιοποίησης», με τη «εξαγωγή» της βιομηχανικής παραγωγής και την εισαγωγή φθηνών καταναλωτικών προϊόντων και μεταναστών, ενώ οι χώρες του «Κέντρου» θα επενδύουν στην υψηλή τεχνολογία και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Θα εγκαταλειφθεί το σοσιαλδημοκρατικό μοντέλο, στο οποίο η ενίσχυση της παραγωγής και της παραγωγικότητας επέτρεπε την ταυτόχρονη άνοδο του εισοδήματος τόσο των εργατικών τάξεων όσο και των εργοδοτών. Και ενώ, κατά την περίοδο 1945-1975, οι κοινωνικές ανισότητες διαρκώς περιορίζονταν, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 θα διευρύνονται αδιάκοπα.
Μας τιμάτε εαν κάνετε εγγραφή
στο κανάλι μας στο Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCgI7vd72xX-ZNWb_x7zzWJg
στη σελίδα μας στο facebook: https://www.facebook.com/newshub.gr
στη σελίδα μας στο twitter: https://twitter.com/NewshubG
στη σελίδα μας στο instagram: https://www.instagram.com/newshub.gr/
στη σελίδα μας στο Tik Tok: https://www.tiktok.com/@newshub.gr
