podlist.gr

Δεκέμβρης του 1944: Η μαύρη περίοδος της Αθήνας

Δύο μήνες μετά την Απελευθέρωση, από το Δεκέμβρη του 1944 μέχρι τον Ιανουάριο του 1945, η Αθήνα φλέγεται. Μια σειρά ένοπλων συγκρούσεων ανάμεσα στις βρετανικές και κυβερνητικές δυνάμεις από τη μία πλευρά, και τον ΕΛΑΣ από την άλλη καθιστούν την πρωτεύουσα πεδίο μάχης.

Ποιο ήταν το πολιτικό σκηνικό στην πόλη και στη χώρα πριν τα Δεκεμβριανά; Η αθηναϊκή κοινωνία σε τι κατάσταση βρίσκεται το Δεκέμβριο του 1944;

Τι συμβαίνει στις 3 Δεκέμβρη 1944; Τι γνωρίζουμε για το συλλαλητήριο στο Σύνταγμα; Και τι συμβαίνει την επομένη, στις 4 Δεκέμβρη, προς την Ομόνοια αυτή τη φορά;

Σε αυτά και μερικά ακόμα ερωτήματα απαντά ο Στάθης Καλύβας, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου κατέχει την έδρα Gladstone, την αρχαιότερη έδρα πολιτικής επιστήμης στην Βρετανία. Στην Οξφόρδη είναι επίσης εταίρος (fellow) του Κολλεγίου AllSouls.

Ο κ. Καλύβας έως το 2018 ήταν καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Yale, στην έδρα ArnoldWolfers. Στο Yale ίδρυσε και διεύθυνε το Πρόγραμμα για την Μελέτη της Τάξης, των Συγκρούσεων και της Βίας, ενώ συνδιεύθυνε το Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών. Στην Οξφόρδη ίδρυσε και διευθύνει το Πρόγραμμα T. E. Lawrence για την Μελέτη των Συγκρούσεων και της Βίας.

Αποφοίτησε από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών το 1986 και ξεκίνησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου με υποτροφία του Ιδρύματος Fulbright, απ’ όπου έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης το 1993. Ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία ως επίκουρος καθηγητής στο OhioStateUniversity, συνέχισε στο NewYorkUniversity και ακολούθως στο UniversityofChicago ως αναπληρωτής καθηγητής. Εξελέγη καθηγητής στο Yale το 2003. Υπήρξε επισκέπτης καθηγητής/ερευνητής στα πανεπιστήμια SciencesPo (Παρισιού), Οξφόρδης, Northwestern, Columbia, SãoPaulo, Lingnan (HongKong), Witten/Herdecke, JuanMarchInstitute, MaxPlanckInstitute και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Φλωρεντίας. Είναι μέλος επιστημονικών συμβουλίων και ερευνητικών κέντρων της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το βασικό του ερευνητικό αντικείμενο είναι οι εμφύλιοι πόλεμοι και η πολιτική βία εν γένει. Έχει δημοσιεύσει πάνω από πενήντα ερευνητικά άρθρα και είναι συγγραφέας, μεταξύ άλλων, των παρακάτω βιβλίων: The Logic of Violence in Civil War (Cambridge University Press, 2006), The Rise of Christian Democracy in Europe (Cornell University Press, 1996) και Greece: What Everyone Should Know (Oxford University Press, 2015). Στα ελληνικά έχει δημοσιεύσει τα βιβλία Καταστροφές και Θρίαμβοι: οι 7 Κύκλοι της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας (Παπαδόπουλος 2015), Εμφύλια Πάθη: 23 Ερωτήσεις και Απαντήσεις για τον Εμφύλιο (με το Νίκο Μαραντζίδη, Μεταίχμιο 2015) και Πού Είμαστε και πού Πάμε (Μεταίχμιο 2016), καθώς και Το Ελληνικό όνειρο (Μεταίχμιο 2020).

Είναι τακτικός αρθρογράφος της εφημερίδας Καθημερινή από το 2009. Άρθρα και παρεμβάσεις έχουν δημοσιευθεί σε μεγάλα διεθνή μέσα όπως στους NewYorkTimes, FinancialTimes, ForeignAffairs, ForeignPolicy, TheAtlantic και αλλού.

Το 2008 εξελέγη στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών και το 2020 στην Βρετανική Ακαδημία.

Περισσότερα επεισόδια

Βιασμοί, αιμομιξίες και παρθενίες στην αγία ελληνική οικογένεια

Πώς γράφεται η ιστορία ενός εγκλήματος που για δεκαετίες κρυβόταν πίσω από λέξεις όπως «τιμή», «ηθική», «οικογένεια» και «αποκατάσταση»; Στην Ελλάδα του 20ού αιώνα, οι υποθέσεις βιασμού και αιμομιξίας που έφταναν στις αστυνομικές και δικαστικές αρχές δεν μιλούν μόνο για μεμονωμένες πράξεις βίας. Αποκαλύπτουν έναν ολόκληρο κόσμο έμφυλων και ηλικιακών ιεραρχιών, οικονομικών εξαρτήσεων, κοινωνικής...

Ερωτικά και άλλα μυστήρια στη σπηλιά του Νταβέλη

Στη νοτιοδυτική πλαγιά της Πεντέλης, σε υψόμετρο περίπου 700 μέτρων και με θέα προς το λεκανοπέδιο της Αθήνας, βρίσκεται ένα από τα πιο μυστηριώδη σημεία της Αττικής: το Σπήλαιο Αμώμων, γνωστότερο σήμερα ως «Σπηλιά του Νταβέλη».Τι ακριβώς είναι η περίφημη «Σπηλιά του Νταβέλη» και γιατί το ιστορικό της όνομα είναι Σπήλαιο Αμώμων; Πόσο διαφορετικό είναι το τοπίο που βλέπουμε σήμερα από εκείνο της...

Πώς ήξερες ότι δεν σε έκλεβαν στην αρχαία Αθήνα;

Στην αρχαία Αθήνα, μια καθημερινή συναλλαγή δεν στηριζόταν μόνο στο νόμισμα αλλά και σε ένα ολόκληρο σύστημα μέτρησης, ελέγχου και δημόσιας εγγύησης. Αφορμή για τη σημερινή μας συζήτηση είναι ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα εύγλωττο αντικείμενο που εκτίθεται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: ένα αττικό χάλκινο σταθμίο του 6ου–5ου αιώνα π.Χ., βάρους 446 γραμμαρίων, με ανάγλυφο δελφίνι και εγχάρακτα...